Skip to content

Editorjal 2014: Tħobbha l-festa ta’ San Pietru?

July 25, 2014

DSCF1680

Il-festa tagħna ta’ Birżebbuġa waslet.

Nhar it-Tnen il-Patrun narawh ħiereġ mill-Bieb tal-Knisja.  Għal ħafna minnha dan ikun mument straordinarju.  Ħafna jkunu ilhom jistennew dan il-mument sena sħiħa.  Xi jfisser għalik San Pietru?  Int li tgħix Birżebbuġa, tħobbha l-festa ta’ San Pietru?

Il-festa ta’ San Pietru baqgħet l-unika ħaġa li n-nies ta’ dan ir-raħal jorganizzaw flimkien.  M’għandna xejn iktar.  Il-festa għandha tkun is-simbolu ta’ dan ir-raħal li biha rridu nuru x’kapaċitajiet għandna mal-bqija ta’ Malta.  Int kemm tħossok marbut u kburi li tgħammidt u għixt f’Birżebbuġa?  Għandek sense of belonging?  Kburi li int tifforma parti minn din il-belt ħdejn il-baħar fejn rat il-bidu tagħha l-ewwel ċiviltà ta’ Malta b’Għar Dalam?  Jingħad ħafna diskors fuq il-festi Maltin.  Rari jingħad imma li l-festi huma riżultat ta’ sense of belonging!  Ġieli nħares lejn irħula u parroċċi mwaqqfa fejn ma jiċċelebrawx festa u ngħid bejni u bejn ruħi:  Imma dawn kif jgħixu?  Kif jirnexxielhom jingħaqdu flimkien?  Kif jiġu f’Komunità waħda?  Tgħidlix kif.  Imma forsi l-iktar ħaġa li tiskantani, kif ħadd minn dawn il-parroċċi ma jagħmel xejn biex jingħaqdu flimkien?  Lanqas minn huwa l-kap jew il-mexxej.  Imma issa mhux il-mument li nħarsu lejn il-qagħda ta’ ħaddieħor.  Issa huwa l-mument li nġeddu dak li b’xorti tajba missirijietna rnexxielhom jibdew tant snin ilu.

Għandek tgħid li b’paragun ma’ dawn il-parroċċi li għadni kif semmejt, Birżebbuġa hija tassew b’xortija li għandha festa imħawra b’armar, nar, statwa titulari mprezzabbli u żewġ għaqdiet mużikali li jallegraw lil kulħadd.  Imma kemm napprezzawh dan?  Ejja nammettu li xi kultant dan kollu ħadnieh for granted!  San Pietru huwa bla dubju ta’ xejn wieħed mill-akbar qaddisin li għandha l-knisja.  Saħansitra l-Papa nnifsu jirrapreżenta lil San Pietru.  Il-Vatikan stess huwa ddedikat lil dan l-Appostlu.  Forsi wieħed lanqas jaf x’xorti għandna li bħala Patrun għandna lil San Pietru u bħala Protettriċi għandna wkoll lil Marija Addolorata.  Għal min huwa devot ta’ San Ġużepp imbagħad għandna naħseb waħda mill-isbaħ statwi ta’ San Ġużepp f’Malta.  U mbagħad fuq kollox għandna wkoll il-preżenza ta’ Ġesù fl-Ewkaristija, il-Patt il-Ġdid li għamel Alla mal-bniedem.  Għandna kollox.  Jonqos biss lilek li tiġi u tieħu sehem.  Il-festa ssir għal din ir-raġuni biex int tiġi u tiltaqa’ ma’ sħabek u ħbiebek f’għaqda sħiħa bil-barka u bis-saħħa ta’ San Pietru.

Int li int minn Birżebbuġa nistednuk mhux biss biex tiġi magħna u tiltaqa’ magħna, iżda li tieħu din l-opportunità biex turi li int kburi li int minn Birżebbuġa u li int devot ta’ San Pietru u dan int tista’ tagħmlu billi tiddekora l-gallarija tiegħek imqar b’pezza drapp bajda u safra.  Għal min irid iwaħħal inkwadru ta’ San Pietru, mingħajr ma nisforza lil ħadd (l-ebda skop ta’ bejgħ jew qliegħ) infakkarkom li fis-sagristija hemm għall-bejgħ diversi santi, stampi kbar, arazzi u domni tal-Vara ta’ San Pietru.  L-aħħar kelma hija biex nagħmlu minn din il-festa okkażjoni qaddisa billi nattendu l-knisja.  Lit-tfal infakkarhom li nhar it-Tlieta se jkun hemm il-purċissjoni b’San Pietru mill-MUSEUM tas-Subien sal-Knisja Parrokkjali.  Din toħroġ fit-8am jiġifieri tqumux tard u aħsbu kmieni.  Magħkom tistgħu ġġibu bnadar u mkatar lewn il-Papa abjad u isfar.

Nawguralkom Festa Sabiħa.

Viva San Pietru Appostlu
Patrun ta’ Birżebbuġa.

EDITUR

Illum il-Katedra ta’ San Pietru

February 22, 2014

L-Antifona ‘Solve’ iddedikata lil San Pietru fil-Ktajjen (Birżebbuġa) – Mro. Carlo Diacono

Hymnus {ex Proprio Sanctorum}

Quodcumque in orbe nexibus revinxeris,
Erit revinctum, Petre, in arce siderum:
Et quod resolvit hic potestas tradita,
Erit solutum caeli in alto vertice;
In fine mundi iudicabis saeculum.

Patri perenne sit per aevum gloria,
Tibique laudes concinamus inclytas,
Aeterne Nate, sit superne Spiritus,
Honor tibi, decusque: sancta iugiter
Laudetur omne Trinitas per saeculum.
Amen.

L-Ewwel Lezzjoni:
1 Pietru 5, 1-4
Salm 22, 1-6

Evanġelju: Mattew 16, 13-19

[Mt:16:13] Fdak iż-żmien, meta wasal fl-inħawi ta’ Ċesarija ta’ Filippu, Ġesù staqsa lid-dixxipli tiegħu u qalilhom: “Min jgħidu n-nies li hu Bin il-bniedem?”

[Mt:16:14] U huma weġbuh: “Xi wħud, Ġwanni l-Battista; oħrajn, Elija; u oħrajn, Ġeremija jew wieħed mill-profeti.”

[Mt:16:15] Imma intom min tgħidu li jien?” staqsiehom.

[Mt:16:16] U qabeż Xmun Pietru u qallu: “Inti l-Messija, Bin Alla l-ħaj.”

[Mt:16:17] U Ġesù wieġbu u qallu: “Hieni int, Xmun bin Ġona, għax mhux bniedem tad-demm u l-laħam uriek dan, imma Missieri li hu fis-smewwiet.

[Mt:16:18] U jiena ngħidlek: Inti Pietru, u fuq din il-blata jiena nibni l-Knisja tiegħi, u s-setgħat ta’ l-infern ma jegħlbuhiex.

[Mt:16:19] Jiena nagħtik l-imfietaħ tas-Saltna tas-Smewwiet, u kull ma torbot fuq l-art ikun marbut fis-smewwiet, u kull ma tħoll fuq l-art ikun maħlul fis-smewwiet.”

Uploaded on Feb 22, 2011

O God, the Shepherd and Ruler of all Your faithful people, mercifully look upon Your servant Pope Benedict XVI, whom You have chosen as the chief Shepherd to preside over Your Church. We beg You to help him edify, both by word and example, those over whom he has charge, that he may reach everlasting life together with the flock entrusted to him. Through Christ our Lord. Amen. Ave Maria! Mass: Chair of St. Peter, Commemoration of St. Paul – Second Class – Form: EF, Statuit Ei DominusReadings: 1st: 1pe 1:1-7Gsp: mat 16:13-19

Published on Feb 22, 2013

Fr. Elias preaches on the feast of the Chair of St. Peter and how it relates to Pope Benedict’s abdication to take place next week. The chair is a symbol of the pope’s temporal power as well as his spiritual, pointing to the fact that the Church is established in the world as the teaching authority in order to point the way for the Lord’s flock to get to heaven.  Mass: Chair of St. Peter – Feast – Form: OF – Readings: 1st: 1pe 5:1-4 – Resp: psa 23:1-3, 3-4, 5, 6 – Gsp: mat 16:13-19

Ant. Tu est Pastor ovium, Princeps Apostolorum: * Tibi tradidit Deus claves regni caelorum.

 

Festa Katedra ta’ San Pietru Appostlu

 

Is-Sibt 22 ta’ Frar 2014

 
6:30pm Kant tas-Salmi
6:45pm Konċelebrazzjoni Solenni
7:30pm Barka Sagramentali
   
Ċelebrant Mistieden Isqof Ġużeppi Mercieca
   
   

Silta mill-film San Pietro, produzzjoni RAI li turi dan il-Passaġġ ta’ L-Evanġelu.

   
(15) Cum ergo prandissent, dicit Simoni Petro Jesus: Simon Joannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam Domine, tu scis quia amo te. Dicit ei: Pasce agnos meos. (16) Dicit ei iterum: Simon Joannis, diligis me? Ait illi: Etiam Domine, tu scis quia amo te. Dicit ei: Pasce agnos meos. (17) Dicit ei tertio: Simon Joannis, amas me? Contristatus est Petrus, quia dixit ei tertio: Amas me? et dixit ei: Domine, tu omnia nosti, tu scis quia amo te. Dixit ei: Pasce oves meas. (18) Amen, amen dico tibi: cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis. (19) Hoc autem dixit significans qua morte clarificaturus esset Deum. Et cum hoc dixisset, dicit ei: Sequere me.

 

(15) Wara li kielu xi ħaġa, Ġesù qal lil Xmun Pietru: “Xmun bin Ġwanni, tħobbni int aktar minn dawn?””Iva, Mulej?” wieġbu,”int taf li nħobbok.” Qallu: “Irgħa l-ħrief tiegħi.” (16) Staqsieh għat-tieni darba: “Xmun bin Ġwanni, tħobbni int?””Iva, Mulej?” wieġbu,”int taf li nħobbok.” Qallu: “Irgħa n-nagħaġ tiegħi.” (17) Għat-tielet darba staqsieh: “Xmun bin Ġwanni, tħobbni?” Pietru ħass għafsa ta’ qalb għax staqsieh għat-tielet darba, ‘Tħobbni?’ u qallu: “Mulej, int taf kollox, inti taf li nħobbok.” Qallu Ġesù: “Irgħa n-nagħaġ tiegħi. (18) Tassew tassew ngħidlek, meta kont żagħżugħ, kont titħażżem waħdek u tmur fejn trid; imma meta tixjieħ, int tiftaħ idejk u ħaddieħor iħażżmek u jieħdok fejn ma tkunx trid?” (19) Dan qalu biex ifisser b’liema mewta kien sejjer jagħti glorja lil Alla. Mbagħad Ġesù ssokta jgħidlu: “Ejja warajja.”

   

_________________________________

Illum niċċelebraw il-festa tal-Katedra ta’ San Pietru Appostlu f’Birżebbuġa.  

Din il-festa għandha għeruq fondi fil-kommunità parrokkjali ta’ Birżebbuġa.  Nafu fiċ-ċert li meta l-kappillan Dun Frendo kien qabbad lil Dun Ġorġ Deguara ta’ Raħal Ġdid biex jagħmel statwa ġdida għall-marċ tal-ġimgħa tal-festa, din kienet iżżanżnet waqt il-funzjoni tal-festa tal-Katedra tal-1980 billi tpoġġiet fuq bankun taħt in-nava.  Minn dakinhar ‘l hawn il-festa tal-Katedra kompliet dejjem tikber.

Għal din il-festa jieħdu sehem b’mod speċjali l-Għaqdiet tal-mużika li għandhom konnessjoni kbira ma’ San Pietru u l-festa li tiġi ċċelebrata f’Birżebbuġa.  Iż-żewġ għaqdiet filfatt huma t-tnejn li huma msemmija għal San Pietru.  Jagħtu sehemhom ukoll l-Għaqda Piroteknika 22 ta’ Frar li appuntu hija msemmija għal din il-ġurnata speċjali, kif ukoll l-Għaqda tal-Armar li minn kmieni filgħodu jekk it-temp ikun jippermetti tarma l-pjazza bil-bandalori.

Sinjifikat

Din il-festa tant speċjali għan-nies ta’ Birżebbuġa, tissimbolizza l-primat u s-setgħa li Ġesu ta lil San Pietru biex ikun hu l-ewwel wieħed li jieħu ħsieb il-poplu ta’ Alla. Fil-Bibbja nsibu diversi okkażjonijiet fejn Ġesu juri lil Pietru li kellu jkun il-magħżul tiegħu biex imexxi lill-knisja tiegħu. Fis-silta li qrajna hawn fuq mill-Evanġelu ta’ San Ġwann, naraw dak il-mument fejn Ġesu saqsa lil San Pietru, jekk veru jħobbux jew le. Tliet darbiet isaqsih, l-istess numru ta’ kemm dik id-darba ċaħda fil-bitħa tal-palazz meta Ġesu kien għaddej mill-passjoni tiegħu. San Pietru jgħidlu li jħobbu u qabditu għafsa ta’ qalb meta Ġesu staqsieh l-istess mistoqsija għat-tielet darba. San Pietru, ta’ bniedem xi kultant dgħajjef, beżżiegħ imma mbagħad tassew sempliċi u ġenwin jirrispondih “Mulej int taf kollox, int taf li nħobbok.” Ġesu imbagħad jafdalu l-poplu u l-knisja tiegħu mal-kelmiet “Irgħa n-nagħaġ tiegħi”. Dan il-kliem, l-istess bħal dak li naraw fl-Evanġelu ta’ San Mattew Kapitlu 16 versi 18 u 19, jġorru magħhom piż kbir, tant li l-missjoni Appostolika tal-Papa hija bbażata u msejsa fuq dawn il-kelmiet. Hija frażi li qajmet tant kontroversji bejn reliġjonijiet differenti u għadha sal-lum waħda mid-differenzi prinċipali bejn ir-reliġjon Kattolika, dik Protestanta u Ortodossa.

Żewġ Festi Tal-Katedra

Fil-Bażilika ta’ San Pietru tal-Vatikan, f’Ruma naraw fuq wara nett abside b’skultura sabiħa tal-Bernini. Ninnutaw li f’din l-iskultura naraw ħafna anġli qiegħdin iżommu tron. Fil-verita` dak it-tron huwa wkoll relikwarju ta’ siġġu ieħor li hemm issiġillat ġo fih, siġġu li s-sultan Karlu ta’ l-Imperu Qaddis Ruman kien ta lill-Papa bħala rigal fis-sena 875. Tajjeb li ngħidu imma li ż-żewġ festi tal-Katedra jmorru lura għal ħafna snin, ħafna qabel ma’ dan l-imperatur ta dak is-siġġu lill-Papa ta’ dak iż-żmien. Nafu li ż-żewġ festi kienu jsiru f’Ruma u waħda mit-tradizzjonijiet tgħid li kienu jeżistu żewġ Katedri (siġġijiet) differenti ta’ San Pietru: siġġu minnhom fil-Bażilika ta’ San Pietru f’Ruma u siġġu ieħor fil-Katakombi ta’ Priscilla, f’Ruma wkoll. Il-festi kienu jiġu ċċelebrati waħda fit-18 ta’ Jannar u l-oħra fit-22 ta’ Frar. Għalkemm nafu fiċ-ċert li ż-żewġ festi kienu jirreferu għall-appostolat ta’ San Pietru f’Ruma, skond Martyrologium Hieronymianum (Martiroloġija ta’ San Jerome), li ġie kkompilat fid-disa’ seklu, jirreferi għall-festa tat-18 ta’ Jannar bħala l-Katedra ta’ San Pietru f’Ruma u dik tat-22 ta’ Frar bħala l-Katedra ta’ San Pietru f’Antijokja.

Il-Festa Tal-Katedra ta’ San Pietru matul is-snin

  • Matul iż-żmien iż-żewġ Festi tal-Katedra ta’ San Pietru raw diversi tibdiliet, l-ikbar waħda dik li minn 2 festi spiċċat festa waħda biss.
  • Fis-sena 1570 il-Papa Pio V, daħħal iż-żewġ festi fil-Kalendarju Tridentin fir-rank ta’ Double, skond xewqa tiegħu stess fil-Konċilju ta’ Trentu.
  • Fis-sena 1604 il-Papa Klement VIII, għolla ż-żewġ festi għar-rank ta’ Greater Double.
  • Fis-sena 1960 il-Papa Ġwanni XXIII, neħħa mill-Kalendarju Ruman il-Festa tat-18 ta’ Jannar u biddel dik tat-22 ta’ Frar fir-rank ta’ second-class Feast. Meta l-festa tat-22 ta’ Frar ġiet inkorporata fil-Missal Ruman tal-1969 mill-Papa Ġwanni XXIII il-festa tat-22 ta’ Frar ġiet mibdula għar-rank ta’ Festa.

VIVA 22 TA’ FRAR

LEJN … Il-festa tal-Katedra ta’ San Pietru ::: It-22 ta’ Frar 2014

February 19, 2014

Ant. Tu est Pastor ovium, Princeps Apostolorum: * Tibi tradidit Deus claves regni caelorum.

Festa Katedra ta’ San Pietru Appostlu

Is-Sibt 22 ta’ Frar 2014

6:30pm Kant tas-Salmi
6:45pm Konċelebrazzjoni Solenni
7:30pm Barka Sagramentali
Ċelebrant Mistieden Isqof Ġużeppi Mercieca

Silta mill-film San Pietro, produzzjoni RAI li turi dan il-Passaġġ ta’ L-Evanġelu.

(15) Cum ergo prandissent, dicit Simoni Petro Jesus: Simon Joannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam Domine, tu scis quia amo te. Dicit ei: Pasce agnos meos. (16) Dicit ei iterum: Simon Joannis, diligis me? Ait illi: Etiam Domine, tu scis quia amo te. Dicit ei: Pasce agnos meos. (17) Dicit ei tertio: Simon Joannis, amas me? Contristatus est Petrus, quia dixit ei tertio: Amas me? et dixit ei: Domine, tu omnia nosti, tu scis quia amo te. Dixit ei: Pasce oves meas. (18) Amen, amen dico tibi: cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis. (19) Hoc autem dixit significans qua morte clarificaturus esset Deum. Et cum hoc dixisset, dicit ei: Sequere me.

(15) Wara li kielu xi ħaġa, Ġesù qal lil Xmun Pietru: “Xmun bin Ġwanni, tħobbni int aktar minn dawn?””Iva, Mulej?” wieġbu,”int taf li nħobbok.” Qallu: “Irgħa l-ħrief tiegħi.” (16) Staqsieh għat-tieni darba: “Xmun bin Ġwanni, tħobbni int?””Iva, Mulej?” wieġbu,”int taf li nħobbok.” Qallu: “Irgħa n-nagħaġ tiegħi.” (17) Għat-tielet darba staqsieh: “Xmun bin Ġwanni, tħobbni?” Pietru ħass għafsa ta’ qalb għax staqsieh għat-tielet darba, ‘Tħobbni?’ u qallu: “Mulej, int taf kollox, inti taf li nħobbok.” Qallu Ġesù: “Irgħa n-nagħaġ tiegħi. (18) Tassew tassew ngħidlek, meta kont żagħżugħ, kont titħażżem waħdek u tmur fejn trid; imma meta tixjieħ, int tiftaħ idejk u ħaddieħor iħażżmek u jieħdok fejn ma tkunx trid?” (19) Dan qalu biex ifisser b’liema mewta kien sejjer jagħti glorja lil Alla. Mbagħad Ġesù ssokta jgħidlu: “Ejja warajja.”

Is-Sibt li ġej niċċelebraw il-festa tal-Katedra ta’ San Pietru Appostlu f’Birżebbuġa.  

Din il-festa għandha għeruq fondi fil-kommunità parrokkjali ta’ Birżebbuġa.  Nafu fiċ-ċert li meta l-kappillan Dun Frendo kien qabbad lil Dun Ġorġ Deguara ta’ Raħal Ġdid biex jagħmel statwa ġdida għall-marċ tal-ġimgħa tal-festa, din kienet iżżanżnet waqt il-funzjoni tal-festa tal-Katedra tal-1980 billi tpoġġiet fuq bankun taħt in-nava.  Minn dakinhar ‘l hawn il-festa tal-Katedra kompliet dejjem tikber.

Għal din il-festa jieħdu sehem b’mod speċjali l-Għaqdiet tal-mużika li għandhom konnessjoni kbira ma’ San Pietru u l-festa li tiġi ċċelebrata f’Birżebbuġa.  Iż-żewġ għaqdiet filfatt huma t-tnejn li huma msemmija għal San Pietru.  Jagħtu sehemhom ukoll l-Għaqda Piroteknika 22 ta’ Frar li appuntu hija msemmija għal din il-ġurnata speċjali, kif ukoll l-Għaqda tal-Armar li minn kmieni filgħodu jekk it-temp ikun jippermetti tarma l-pjazza bil-bandalori.

Sinjifikat

Din il-festa tant speċjali għan-nies ta’ Birżebbuġa, tissimbolizza l-primat u s-setgħa li Ġesu ta lil San Pietru biex ikun hu l-ewwel wieħed li jieħu ħsieb il-poplu ta’ Alla. Fil-Bibbja nsibu diversi okkażjonijiet fejn Ġesu juri lil Pietru li kellu jkun il-magħżul tiegħu biex imexxi lill-knisja tiegħu. Fis-silta li qrajna hawn fuq mill-Evanġelu ta’ San Ġwann, naraw dak il-mument fejn Ġesu saqsa lil San Pietru, jekk veru jħobbux jew le. Tliet darbiet isaqsih, l-istess numru ta’ kemm dik id-darba ċaħda fil-bitħa tal-palazz meta Ġesu kien għaddej mill-passjoni tiegħu. San Pietru jgħidlu li jħobbu u qabditu għafsa ta’ qalb meta Ġesu staqsieh l-istess mistoqsija għat-tielet darba. San Pietru, ta’ bniedem xi kultant dgħajjef, beżżiegħ imma mbagħad tassew sempliċi u ġenwin jirrispondih “Mulej int taf kollox, int taf li nħobbok.” Ġesu imbagħad jafdalu l-poplu u l-knisja tiegħu mal-kelmiet “Irgħa n-nagħaġ tiegħi”. Dan il-kliem, l-istess bħal dak li naraw fl-Evanġelu ta’ San Mattew Kapitlu 16 versi 18 u 19, jġorru magħhom piż kbir, tant li l-missjoni Appostolika tal-Papa hija bbażata u msejsa fuq dawn il-kelmiet. Hija frażi li qajmet tant kontroversji bejn reliġjonijiet differenti u għadha sal-lum waħda mid-differenzi prinċipali bejn ir-reliġjon Kattolika, dik Protestanta u Ortodossa.

Żewġ Festi Tal-Katedra

Fil-Bażilika ta’ San Pietru tal-Vatikan, f’Ruma naraw fuq wara nett abside b’skultura sabiħa tal-Bernini. Ninnutaw li f’din l-iskultura naraw ħafna anġli qiegħdin iżommu tron. Fil-verita` dak it-tron huwa wkoll relikwarju ta’ siġġu ieħor li hemm issiġillat ġo fih, siġġu li s-sultan Karlu ta’ l-Imperu Qaddis Ruman kien ta lill-Papa bħala rigal fis-sena 875. Tajjeb li ngħidu imma li ż-żewġ festi tal-Katedra jmorru lura għal ħafna snin, ħafna qabel ma’ dan l-imperatur ta dak is-siġġu lill-Papa ta’ dak iż-żmien. Nafu li ż-żewġ festi kienu jsiru f’Ruma u waħda mit-tradizzjonijiet tgħid li kienu jeżistu żewġ Katedri (siġġijiet) differenti ta’ San Pietru: siġġu minnhom fil-Bażilika ta’ San Pietru f’Ruma u siġġu ieħor fil-Katakombi ta’ Priscilla, f’Ruma wkoll. Il-festi kienu jiġu ċċelebrati waħda fit-18 ta’ Jannar u l-oħra fit-22 ta’ Frar. Għalkemm nafu fiċ-ċert li ż-żewġ festi kienu jirreferu għall-appostolat ta’ San Pietru f’Ruma, skond Martyrologium Hieronymianum (Martiroloġija ta’ San Jerome), li ġie kkompilat fid-disa’ seklu, jirreferi għall-festa tat-18 ta’ Jannar bħala l-Katedra ta’ San Pietru f’Ruma u dik tat-22 ta’ Frar bħala l-Katedra ta’ San Pietru f’Antijokja.

Il-Festa Tal-Katedra ta’ San Pietru matul is-snin

  • Matul iż-żmien iż-żewġ Festi tal-Katedra ta’ San Pietru raw diversi tibdiliet, l-ikbar waħda dik li minn 2 festi spiċċat festa waħda biss.
  • Fis-sena 1570 il-Papa Pio V, daħħal iż-żewġ festi fil-Kalendarju Tridentin fir-rank ta’ Double, skond xewqa tiegħu stess fil-Konċilju ta’ Trentu.
  • Fis-sena 1604 il-Papa Klement VIII, għolla ż-żewġ festi għar-rank ta’ Greater Double.
  • Fis-sena 1960 il-Papa Ġwanni XXIII, neħħa mill-Kalendarju Ruman il-Festa tat-18 ta’ Jannar u biddel dik tat-22 ta’ Frar fir-rank ta’ second-class Feast. Meta l-festa tat-22 ta’ Frar ġiet inkorporata fil-Missal Ruman tal-1969 mill-Papa Ġwanni XXIII il-festa tat-22 ta’ Frar ġiet mibdula għar-rank ta’ Festa.

VIVA 22 TA’ FRAR

ESKLUSSIVA !!! ::::: Relikwiji ta’ San Pietru App. Esposti għall-Ewwel Darba fil-Pubbliku fl-24 ta’ Novembru 2013

November 17, 2013

Nhar Il-Ħadd li ġej l-24 tax-xahar ta’ Novembru, apparti li tkun Lejlet il-festa ta’ Santa Katerina ta’ Lixandra li bħal kull sena tiġi ċelebrata fil-parroċċi ġirien tagħna taż-Żurrieq u taż-Żejtun, se tkun ukoll il-festa Liturġika ta’ Kristu Re.  Dakinhar se tiġi fi tmiemha s-sena ddedikata għall-Fidi.  Sabiex tibqa’ tifkira ta’ din is-sena hekk importanti, il-Kurja Rumana tal-Vatikan mmexxija mill-Papa Franġisku ħejjew avveniment straordinarju li żgur se jisraq ix-xena u l-attenzjoni tal-ġurnata, b’avveniment li fl-istorja tal-Knisja Kattolika Rumana qatt ma ġrat qabel.  Huwa bla dubju mument li għandu jimla lilna d-devoti Birżebbuġin ta’ San Pietru b’ferħ kbir liema bħalu.

B’mod esklussiv għall-ewwel darba fl-istorja, Papa Franġisku ta l-permess biex ir-relikwiji sagri u awtentiċi (Awtentiċi bil-Provi) tal-Appostlu Missierna San Pietru Appostlu jiġu esposti għall-ewwel darba fil-pubbliku ‘l barra mis-Sepulkru tiegħu li hemm taħt it-tribuna tal-Artal.  Din hija xi ħaġa straordinarja u unika għal dawk li se jkollhom ix-xorti jmorru jimmeditaw u jitolbu quddiemhom.  Wara sekli sħaħ fis-Sepukru tiegħu, ir-relikwiji ta’ San Pietru bħal qishom se jerġgħu jieħdu r-ruħ u joħorġu għar-raġġi tad-dawl.

Konferma ta’ dan l-avveniment tah il-President tal-Kunsill Pontifiċju, il-Monsinjur Rino Fisichella meta fuq L’Osservatore Romano qal «Così vogliamo concludere l’anno della Fede, esponendo per la prima volta le reliquie attribuite al pescatore di Cafarnao martirizzato a Roma, secondo la tradizione, nel 67 d.C.»

Is-sepulkru fejn instabu dawn il-fdalijiet kienu nstabu b’mod aċċidentali meta fl-1939 kienu qed isiru xi skavi biex titkabbar il-kripta għad-dfin ta’ Papiet ġodda.  Għal xi żmien, anke minħabba t-taqlib li ġabet magħha t-Tieni Gwerra Dinjija, l-iskavi waqfu u k0mplew fil-ħamsinijiet.  Strumentali għal dawn l-iskavi kienet il-brava Arkeologa Margherita Guarducci.  Din irnexxiela tiddeċifra kliem li nstabu fil-kamra sepulkrali, fosthom talb u invokazzjonijiet kollha għal San Pietru.  Dawn l-iskrizzjonijiet kienu jmorru lura sas-sena 150 W.K.  Waħda minn dawn l-iskrizzjonijiet kienet ‘Pietru jinsab hawn’ (Petros Eni).  Din l-iskrizzjoni kienet sejba kbira u fundamentali għall-identifikazzjoni tar-relikwiji awtentiċi tal-Appostlu San Pietru.

F’affarijiet bħal dawn il-knisja dejjem żammet prudenza kbira.  Madankollu għall-iskantament tal-poplu Kattoliku nhar is-26 ta’ Ġunju tal-1968, il-Papa Pawlu VI waqt l-udjenza ġenerali tal-Erbgħa kien ħabbar li wara studji kbar u twal kien hemm evidenza biżżejjed biex dik li qabel kienet sempliċiment tradizzjoni jew leġġenda, kienet xejn ħlief il-verità.  Il-Vatikan kien tassew mibni fuq il-post fejn ġie martirizzat u midfun il-magħżul ta’ Ġesu Kristu Alla.  Il-Papa Montini ħabbar li kien hemm evidenza biżżejjed biex wieħed jgħid li nstabu l-fdalijiet awtentiċi ta’ San Pietru: «Nuove indagini pazientissime e accuratissime furono in seguito eseguite con risultato che noi, confortati dal giudizio di valenti e prudenti persone competenti, crediamo positivo: anche le reliquie di San Pietro sono state identificate in modo che possiamo ritenere convincente».

_____________________

Per la prima volta saranno esposte le reliquie attribuite all’apostolo

Davanti a Pietro
la chiusura dell’Anno della fede 

di RINO FISICHELLA

«Si parla poco di adorazione!». Questa esclamazione, improvvisata da Papa Francesco con un tono misto di tristezza e preoccupazione, potrebbe far cogliere il senso di uno dei segni finali dell’Anno della fede. A conferma si può aggiungere un altro pensiero del Papa rivolto ai seminaristi e alle novizie a conclusione delle giornate del loro pellegrinaggio. Allontanandosi anche in questo caso dal testo scritto disse: «Uno dei vostri formatori, mi diceva l’altro giorno: évangéliser on le fait à genoux, l’evangelizzazione si fa in ginocchio. Sentite bene: l’evangelizzazione si fa in ginocchio. Siate sempre uomini e donne di preghiera. Senza il rapporto costante con Dio la missione diventa mestiere» .

Parole che sono musica per le orecchie di chi, come chi scrive, è cresciuto alla scuola di von Balthasar. Il grande teologo del secolo scorso criticava il movimento di alcune scuole che erano passate da una teologia “fatta in ginocchio” a una teologia “scritta a tavolino”, e provocava al recupero della spiritualità e della santità come forma coerente della vita cristiana.

L’unione tra azione e contemplazione è uno dei punti cardini che la fede esprime e ha sempre bisogno di essere ribadita. È in forza di questo che andando verso l’epilogo dell’Anno della Fede, Papa Francesco ha scelto di recarsi il prossimo 21 novembre in un monastero di clausura per un momento di preghiera. La fede vive principalmente di adorazione. L’incontro con Cristo, infatti, richiede che la risposta del credente scaturisca dalla contemplazione del suo volto. La giornata pro orantibus si erge così a segno di come la fede aiuta nella ricerca dell’essenziale.

Dinanzi al mistero che si crede, d’altronde, la preghiera è il primo e più realistico atteggiamento che si dovrebbe assumere. La contemplazione comunque non allontana dagli impegni e dalle preoccupazioni quotidiane, al contrario. Essa permette di dare senso e di sostenere la fatica di ogni giorno. La gioia che proviene da quell’incontro non è artefatta né limitata a un momento emotivo, ma condizione per guardare in profondità e cogliere ciò che vale la pena vivere.

Solo una distratta visione teologica ha potuto creare lo strabismo tra l’amore verso Dio, tipico di chi prega, e l’amore verso il prossimo, proprio di chi agisce. Non era forse per Gesù stesso la contemplazione del Padre momento preparatorio della sua azione evangelizzatrice? Ridare vigore alla fede, quindi, equivale a verificare la reciprocità tra la contemplazione e l’azione cristiana. La prima è il presupposto per una coerente azione evangelica, mentre questa è condizione necessaria perché la contemplazione sia ge- nuina.

La vita contemplativa ha saputo coniugare i due momenti. Ora et labora permane nella Chiesa come la sintesi più felice a cui la fede conduce. Il monastero delle monache camaldolesi sull’Aventino, che Papa Francesco visiterà, presenta questa dimensione in modo peculiare. La sua apertura alla città, nel servizio della lectio divina e della mensa per i poveri, fa emergere l’obiettivo ver- so cui conduce la contemplazione: la condivisione di ciò che si possiede. Non è possibile infatti contem- plare il volto di Cristo senza riconoscerlo poi nella sua “carne” più bisognosa perché più sofferente.

Anche con questo gesto ci si prepara dunque a celebrare l’epilogo di un anno ricco di grazia. Esso è stato segnato in particolare dalla professione di fede che milioni di pellegrini hanno compiuto sulla tomba di Pietro.

In questo contesto, un ultimo segno culminante consisterà nell’esposizione per la prima volta delle reliquie che la tradizione riconosce come quelle dell’apostolo che qui ha dato la sua vita per il Signore. La fede di Pietro, pertanto, confermerà ancora una volta che la porta per l’incontro con Cristo è sempre aperta e attende di essere varcata con lo stesso entusiasmo e convinzione dei primi credenti. Un cammino che i cristiani di oggi sanno di dover perseguire senza stanchezza, perché forti e rassicurati dalla contemplazione del volto di Cristo.

_____________________

Biex tara tour virtwali tal-kripta ta’ San Pietru Appostlu Patrun ta’ Birżebbuġa u missier ulied dan ir-raħal tagħna agħfsu hawnhekk.

Ċerimonja tal-Pussess f’Birżebbuġa wara 13-il sena

November 10, 2013

Introduzzjoni

L-aħħar Ċerimonja tal-Pussess li rat Birżebbuġa qabel din li se ssir illejla saret 13- il sena ilu meta fid-9 t’April tas-sena 2000, Dun Nikola Pace inħatar bħala t-8 kappillan ta’ Birżebbuġa.  Il-kappillan ta’ qablu kien Dun Ġużepp Maria Farrugia li dam f’din il-kariga għal 9 snin.

Bidla fil-kappillan tħabbret f’Mejju li għadda.  Wara l-mewt għall-għarrieda tal-Arċipriet taż-Żejtun Dun Eric Overend, l-Arċisqof ta’ Malta għażel lil Dun Nikola Pace biex ikun l-Arċipriet il-ġdid taż-Żejtun.  B’hekk il-post ta’ kappillan ta’ Birżebbuġa spiċċa vakanti.  Fit-28 ta’ Ġunju, lejlet il-festa tal-Martirju ta’ San Pietru Appostlu, Patrun ta’ Birżebbuġa, l-Arċisqof ta’ Malta ħabbar lill-Kanonku Dun Anton Galea Scannura bħala l-kappillan il-ġdid ta’ Birżebbuġa li llum tgħodd mal-10,532 persuna f’3,200 familja, it-tieni l-akbar belt fir-reġjun South-East ta’ Malta wara l-belt taż-Żejtun.

Programm

Fl-4.15pm iż-żewġ baned jibdew marċ li jgħaddi minn Triq Santa Katerina, Tankijiet, Bieqja, Knisja u Birżebbuġa biex jakkumpanjaw il-Korteo tal-Kappillan għall-Knisja. Il-membri kollha tal-parroċċa mistiedna u mħeġġa jattendu.

Il-Komunita Parrokkjali ta’ San Pietru fil-Ktajjen ser tiċċelebra l-bidu tal-ħidma pastorali ta’ Dun Anton Galea Scannura bħala Kapillan waqt quddiesa immexxija minn Mons Charles J Scicluna Isqof Awżiljarju ta’ Malta fil-Knisja Parrokkjali nhar il-Ħadd 10 ta’ Novembru 2013 fil-5:30pm. F’din il-quddiesa l-Kappillan jibda uffiċċjalment il-ministeru tiegħu.

Il-Kanonku Dun Anton Galea Scannura

Kan. Anton Galea Scannura twieled il-Belt Valletta fis-17 ta’ Lulju, 1973. Hu rċieva l-edukazzjoni tiegħu fl-iskola Primarja ta’ Stella Maris ta’ Ħal Balzan, fil-Junior Lyceum tal-Ħamrun. Huwa kompla l-istudji terzjarji fil-Fakulta tat-Teoloġija (Filosofija u Teoloġija) fl-Università ta’ Malta.  Kan. Anton Galea Scannura ġie ordnat saċerdot fis-26 ta’ Ġunju, 1998 u fl-istess sena nħatar u serva fil-parroċċi tal-Kunċizzjoni fil-Ħamrun, f’San Ġiljan u f’Bormla. Mill-2007 u kien jokkupa l-kariga ta’ Kappillan tal-Kalkara.  Dun Anton Galea Scannura għandu relazzjoni kbira mal-parroċċa ta’ Birżebbuġa.  Għal żmien twil għex flimkien mal-familja tiegħu fir-raħal sabiħ tagħna ta’ Birżebbuġa.

Iċ-ċerimonja tal-Pussess tal-Kappillan

Fir-ritratt ta’ isfel ġibt artiklu li kien ippubblikat fl-annal tal-knisja tal-Festa 1990.  Naħseb li huwa importanti li lill-poplu nispjegawlu x’tip ta’ ċerimonjar liturġiku importanti isir u li jagħmel parti mill-ħajja liturġika Kattolika tal-knisja tagħna.  Ikolli ngħid li neqsin minn dan it-tagħlim.  Ma nafx għaliex il-poplu nħalluh fl-għama fuq ċertu affarijiet?  Tgħid biex fin-nuqqas ta’ dan l-għarfien ħadd ma jiġih f’moħħu jsaqsi x’suppost isir jew le?

Fiċ-ċerimonja tal-pussess se naraw fost l-oħrajn:

  1. Il-kappillan viċin it-tabernaklu – bħala l-bniedem li għandu d-dmir iwassal l-Ewkaristija għand il-komunità afdata f’idu.
  2. Il-kappillan viċin il-fonti tal-Magħmudija – bħala l-bniedem li jrid idaħħal fil-familja t’Alla nies ġodda.
  3. Il-kappillan fil-Konfessjonarju – bħala l-bniedem li jrid jirrikonċilja ma’ Alla mill-ġdid, membri fil-Komunità tiegħu.
  4. Il-kappillan idoqq il-qanpiena – bħala l-bniedem li jrid jagħmel ħiltu kollha biex iressaq u jsejjaħ lin-nies lejn Alla u t-tempju parrokkjali.

Qabel il-Konċelbrazzjoni Solenni jinqara d-digriet tal-Isqof li bih iħabbar il-Kappillan il-ġdid.  Ikun hemm ukoll żewġ xhieda.  Fl-aħħar delegat mill-Isqof jgħaddi ċ-ċwievet tal-Knisja lill-Kappillan b’sinjal li issa l-Komunità parrokkjali ġiet fdata f’idu.

Awguri ta’ Ħidma Fejjieda

Minn dawn il-paġni nawgura lill-kappillan il-ġdid ħidma fejjieda f’Birżebbuġa.  Żgur li sal-lum il-ġurnata ltaqa’ ma’ ħafna nies u rrealizza diġà kemm in-nies ta’ Birżebbuġa huma nies li jilqgħu b’idejhom miftuħa lil dawk li jridulu ħafna ġid.  Ma nistax ninsa wkoll lil Rev. Roderick Camilleri, li flimkien mal-kappillan il-ġdid diġà serqu s-simpatija tan-nies.  Sa mill-bidu nett dawn iż-2 saċerdoti kienu viċin in-nies jisimgħu bit-tbatijiet li ħafna mill-parruċċani jkunu għaddejjin minnu.  Huwa dan sewwasew il-bidu ta’ kull ħidma, ikun x’ikun il-qasam li wieħed jaħdem fih: li wieħed jisma’.  Xi kultant inkunu mehdijin wisq ngħidu l-affarijiet tagħna mingħajr ma nisimgħu dak li jrid jgħidilna ħaddieħor.  Kemm hu sabiħ u tajjeb li wieħed jisma’ lil ħaddieħor mingħajr preġudizzju.  Tassew valur importanti.  GRAZZI U AWGURI REV. KAPPILLAN SCANNURA U REV. RODERICK CAMILLERI.

Il-Festa tar-Rużarju f’Birżebbuġa 2013

October 6, 2013

L-Ewwel Ħadd t’Ottubru ::::: Festa tal-Madonna tar-Rużarju

1913 – 2013
ĊENTINARJU MILL-APPROVAZZJONI TAL-FRATELLANZA

_________________

DIN IS-SENA (2013) L-FRATELLANZA TAR-RUŻARJU QED TAGĦLAQ MITT SENA MILL-APPROVAZZJONI TAGĦHA LI SEĦĦET FIL-31 T’OTTUBRU 1913 MILL-PROVINĊJAL TAD-DUMNIKANI TA’ DAK IŻ-ŻMIEN PATRI HYACINTHUS M. CORMIER O.P.  IL-FRATELLANZA TWAQQFET B’M0D UFFIĊJALI FL-4 TA’ JANNAR 1914.

 

L-istatwa tal-Madonna tar-Rużarju ta’ Birżebbuġa, maħduma minn F.Stuflesser f’Bolzano u nġiebet fl-1962.

 

Il-festa tar-Rużarju f’Birżebbuġa.

 

Ħadd 6 t’Ottubru 2013 Festa tal-Madonna tar-Rużarju, Birżebbuġa.
6:00pm Quddiesa kantata.  Ċelebrant mistieden.
7:00pm Purċissjoni devota bl-Istatwa tar-Rużarju.

 

Matul ix-xahar t’Ottubru jkun hemm Rużarju Meditat f’dawn il-ħinijiet 5.40, 8.10am u 6pm, skont kif inhuma ppubblikati fuq il-kalendarju Parrokkjali 2013.

 

Sa mill-ewwel snin tat-twaqqif tal-Fratellanza, il-festa li kienet issir kienet festa żgħira.  Pero’ meta waslet il-vara li naraw illum (1962), u allura meta reġghet twaqqfet il-Fratellanza (1961), din il-festa ħadet xejra oħra. Kull l-ewwel Ħadd ta’ Ottubru, fil-knisja ta’ Birżebbuġa tiġi ċċelebrata l-festa sekondarja tal-Madonna tar-Rużarju. Din il-festa tiġi organizzata mill-Fratellanza tar-Rużarju.  F’din il-festa jinġieb qassis barrani, issir quddiesa kantata filgħaxija u wara ssir purċissjoni “Aux Flambeaux” bl-istatwa devota tal-Madonna tar-Rużarju, akkumpanjata mill-Fratellanzi u minn għadd ta’ devoti li ta’ kull sena jimxu warajha.  Imbagħad il-vara tagħmel ix-xahar ta’ Ottubru kollu (ix-xahar tar-Rużarju), armata fin-navi tal-knisja.

Tajjeb li ngħidu li fit-8 ta’ Mejju, issir il-festa tal-Madonna tar-Rużarju ta’ Pompei, li tiġi organizzata wkoll mill-Fratellanza.  Fil-11.30 ta’ filghodu issir quddiesa u f’nofsinhar tingħad is-Supplika tal-Madonna.  Ta’ min jgħid li lejn l-aħħar tas-snin tmenin, kien hemm xi nies li riedu jwaqqfu l-festa tat-8 ta’ Mejju bil-ħsieb li jxejnu d-devozzjoni lejn ir-Rużajru f’raħalna.  Dan il-ħsieb li kellhom spiċċa fix-xejn, meta għall-quddiesa tat-8 ta’ Mejju ta’ dik is-sena, n-nies attendew iktar bi ħġarhom.

 

Minn fejn beda l-kult lejn ir-Rużarju u x’nafu dwar din il-festa?

 

Il-Purċissjoni tar-Rużarju ħierġa mill-knisja ta’ Birżebbuġa.

 

Il-festa tar-Rużarju, hija waħda twila u tmur lura ħafna snin ilu.  Tajjeb li ngħidu li l-qaddis San Duminku ta’ Gużman, huwa l-qaddis li waqqaf it-talba u d-devozzjoni tar-Rużarju fost l-insara Kattoliċi tad-Dinja.  Għal dan il-qaddis tiġi ċelebrata festa fil-Belt Valletta u fil-Birgu.  F’Marsaxlokk narawh ukoll fl-istatwa titulari, u kif ukoll f’niċċa li hemm fix-xatt fl-istess raħal.  San Duminku huwa sewwasew rappreżentat f’ħafna inkwadri ddedikati lill-Madonna tar-Rużarju.  Jingħad li darba San Duminku talab lill-Madonna minħabba setta fi Franza li kienet qed ixerred ereżijiet kbar (Albigensian heresy) fil-pajjiż kollu.  Din dehritlu u qaltlu li biex ipatti lura għal dak li kien qed jiġri kien hemm bżonn li jgħid u jgħallem lin-nies jitolbu t-talba tar-Rużarju.  San Duminku mhux talli għallem imma talli ppubblika din it-talba (promulgari augerique coepit).

Jingħad li bl-interċessjoni tat-talba tar-rużarju ntrebħu diversi gwerer kontra ċiviltajiet li riedu jeqirdu jew jagħmlu ħsara lir-reliġjon Kattolika.  L-aktar waħda famuża hija dik magħrufa bħala l-Battalja ta’ Lepanto. F’din il-gwerra kien hemm ukoll involuta Malta, meta l-kavallieri ta’ San Ġwann aggregaw ruħhom ma’ Imperi Ewropej oħra biex jiġġieldu lit-Torok Misilmin. Din il-Battalja seħħet fis-sena 1571, fl-ewwel Ħadd t’Ottubru.  Dakinhar il-Papa ta’ dak iż-żmien kien jaf kemm kienet importanti dik il-Battalja.  Il-Konfraternita’ tar-Rużarju ta’ Ruma bi tpattija u biex tiġi mitluba l-għajnuna tal-Madonna, għamlet purċissjoni bir-reċita tar-Rużarju.  Mal-wasla tal-aħbar li l-Kristjani kienu rebħu u l-Missilmin megħluba, il-Papa Piu V ordna li ta’ kull sena din ir-rebħa tiġi kkommemoratha fl-Ewwel Ħadd t’Ottubru b’interċessjoni tal-Verġni Mbierka tar-Rużarju.  Fuq talba tal-Ordni Dumnikan il-Papa Gregorju XIII, fl-1573 ordna biex din il-kommemorazzjoni tiġi ċelebrata bħala festa f’kull knisja li għandha artal iddedikat lill-Madonna tar-Rużarju.  Għal xi żmien din il-festa kienet l-aktar ċelebrata fi Spanja u bis-saħħa tal-Papa Klement X fl-1671, din il-festa kompliet tikber fl-istess pajjiż.  Fiż-żmien it-tmexxija ta’ Klement XI, il-Prinċep Ewġenju għamel rebħa kbira fuq it-Torok nhar is-6 t’Awwissu tal-1716, f’Peterwardein fl-Ungerija u bħala ringrazzjament il-Papa Klement XI għamel il-festa tar-Rużarju bħala festa universali tal-Knisja Kattolika kollha.  Il-Papa Benedettu XIII kien għamel xi żidiet fl-uffiċju divin ta’ din l-istess festa.

  

It-tixrid tad-Devozzjoni tar-Rużarju f’Malta.

 

Il-vara sabiħa tal-Madonna tar-Rużarju ta’ Birżebbuġa.  Skolpita fl-injam minn Ferdinand Stuflesser.

 

It-tixrid tad-devozzjoni lejn il-Madonna tar-Rużarja f’Malta beda mill-Ordni Duminkan.  Dawn kellhom 3 monasteri dak iż-żmien: fir-Rabat, fil-Birgu u l-Belt Valletta, b’din tal-aħħar ukoll ukoll bħala parroċċa.  Din id-devozzjoni inxterdet fil-knejjes Dumnikani kollha ta’ Malta billi twaqqfu l-Fratellanzi u l-artali għall-istess Madonna tar-Rużarju.  Barra minn Malta l-aktar Konfraternita’ famuża tar-Rużarju li kien hawn kienet dik ta’ Cologne li twaqqfet f-1475.  L-approvazzjoni uffiċjali ta’ dawn il-Fratellanzi ddedikati lill-Madonna tar-Rużarju tmur lura sas-sena 1520 meta l-Papa Ljun X ta l-approvazzjoni tiegħu għal din devozzjoni u għal dawn il-fratellanzi.  L-eqdem Fratellanza tar-Rużarju li għandna f’Malta, apparti dik tal-Portu Salvu tal-Belt Valletta hija dik tas-Siġġiewi.  Din ġiet mogħtija b’awtorizzazzjoni tal-provinċjal Dumnikan ta’ dak iż-żmien Dun Sisto Fabri b’ittra datata l-1 ta’ Lulju 1585.  Talba simili fl-istess perjodu ta’ żmien saret mill-parroċċa ta’ Birmiftuħ billi avviċinat l-amministratur tad-djoċesi ta’ dak iż-żmien Mons. Libertano.  Din it-talba ġiet approvata mill-Provinċjal Duminkan Sisto Fabri fit-23 ta’ Frar 1588.  Fl-istess ġurnata ingħata wkoll permess biex tiġi mwaqqdfa fratellanza tar-Rużarju f’Ħaż-Żebbuġ.  Ftit xhur wara, fil-25 ta’ Novembru tal-1588 iż-Żurrieq ingħatalu wkoll l-istess permess biex ikun jista’ jwaqqaf fratellanza tar-Rużarju.  Sat-tmiem ta’ dak is-seklu, jiġifieri tul it-12-il sena ta’ wara, kull parroċċa f’Malta kellha l-fratellanza tar-Rużarju.  Tista’ tghid li wara l-1575, kienet qisu daħlet drawwa li l-knisja jkollha l-Fratellanza tas-Sagrament u tar-Rużarju.  Il-fratellanzi tar-Rużarju kienu ħadu importanza kbira u kellhom popolarita kbira.  Dan kont tista’ tinduna bih bin-umru kbir ta’ fratelli li kienu jkunu miktuba ma’ din il-fratellanza.  Mhux hekk biss, imma fis-seklu sbatax meta l-janti tal-knejjes bdew isiru fuq forma ta’ salib latin, wieħed mill-kappelluni l-kbar beda jiġi dedikat lill-Madonna tar-Rużarju.  Dawn il-kappelluni tar-Rużarju bdew jiġu dekorate bi prospettivi mill-aktar sbieħ u tassew maestużi.  Fost dawn il-prospettivi l-aktar imsemmija hemm dak tal-knisja l-antika tas-Siġġiewi li jmur lura sas-sena 1630, kif ukoll fil-knisja l-antika ta’ Birkirkara li jmur lura sas-sena 1649.   Jingħad li l-istil barokk li ntuża fid-dekorazzjoni ta’ dawn iż-żewġ artali kienu għadu ma daħalx fl-aqwa tiegħu anzi, dawn iż-żewġ artali kienu qishom l-ewwel sinjal qawwi ta’ dak l-istil li kien għadu se jibda jiġi mħaddem lejn nofs is-seklu 17.  Kienet użanza li f’dawk iż-żminijiet il-fratelli tal-Konfraternita tar-Rużarju jiltaqgħu għall-quddies fuq l-artal tar-Rużarju f’kull l-ewwel Ħadd tax-xahar.  Wara kienet issir bħal purċissjoni qasira mal-knisja.  Imbagħad l-Ewwel Ħadd t’Ottubru, kienet issir il-festa tal-Madonna tar-Rużarju.  Ġieli l-istess fratelli tar-Rużarju kienu jikkommemoraw il-Madonna tal-warda fl-ewwel Ħadd ta’ Mejju.  F’dawn iż-żewġ okkażjonijiet il-fratellanza tar-Rużarju kienet tagħmel purċissjoni fit-toroq tar-raħal.  Lejn l-aħħar tas-seklu 17, wara li l-Ordni Dumnikan kien diġa introduċa l-purċissjonijiet tiegħu fir-Rabat u l-Belt Valletta, f’ħafna bliet u rħula oħra Maltin bdew jagħmlu l-istess, drawwa li mbagħad bdeit dieħla anke fejn jidħlu l-festi Titulari tal-istess irħula.  Ftit taż-żmien wara wkoll ġiet introdotta wkoll ir-relikwija tal-Madonna fl-istess purċissjonijiet.  Il-purċissjoni bil-vara tal-Madonna tar-Rużarju x’aktarx hija l-iktar waħda qadima f’Malta.  Il-festa tar-Rużarju kienet ukoll karaterizzata minn ċelebrazzjonijiet reliġjużi partikolari bħalma hija l-‘kwindiċina’ li nafu li din ġiet introdotta qisu lejn nofs is-seklu 17.  Nafu fiċ-ċert pereżempju li fis-Siġġiewi, fil-knisja l-antika, jiġifieri qabel l-1680 (is-sena li fiha nbniet il-knisja l-ġdida) kienet diġa bdiet issir il-kwindiċina tar-Rużarju.  Hija ċerta wkoll li x’imkien lejn is-sena 1680, f’Ħaż-Żabbar kienet qed issir il-kwindiċina tal-festa tar-Rużarju.  Il-kwindiċina tal-festa tar-Rużarju kienet tibda minn ħmistax-il ġurnata qabel il-festa tar-Rużarju u li fiha kien isir quddies kuljum flimkien mar-reċita tar-Rużarju.  Nafu wkoll li xi żmien wara kienet saret xi elaborazzjoni fuq din id-drawwa tal-Kwindiċina.  Kienu qed isiru talbiet biex l-istess attivitajiet reliġjużi jsiru 15-il Sibt qabel il-festa tar-Rużarju minflok 15-il ġurnata qabel.  Fis-seklu 18 id-devozzjoni lejn ir-Rużarju kienet infirxet sew u daħlet fil-fond fil-qalba tat-tradizzjonijiet reliġjużi Maltin.  Importanti nsemmu iżda li fis-sena 1640, l-Isqof Balaguer kien iprojbixxa r-reċita tar-rużarju fil-pubbliku fl-istess żmien meta d-Duminkani kienu qegħdin ixerrdu din id-devozzjoni fil-knejjes u l-parroċċi tagħhom.  Din l-ordni pero’ maż-żmien ġiet skartata u mitigata b’diversi talbiet u legati imħollija minn diversi benefatturi li ntlaqgħu mill-Isqfijiet li ġew wara.  Insibu pereżempju li fiż-Żejtun f’xi żmien qabel il-1729, ċerta Mariuzza Caruana għamlet legat biex issir reċita tar-rużarju fil-quddiesa li bl-Ingliż isejħulha ‘Aurora’ Mass.  Ma stajt insib l-ebda definizzjoni għal-liema quddiesa tista’ tirreferi din.  Forsi għall-quddiesa ta’ kuljum filgħodu?  Madankollu ma saritx oġġezzjoni min-naħa tal-knisja u din it-talba ntlaqgħet.  Ta’ min jgħid li xi sena qabel fl-1728 f’Ħal-Għaxaq kienet saret ukoll xi talba simili.  Lejn in-nofs tas-seklu 18 din it-tradizzjoni bdiet dieħla f’diversi parroċċi.  Li nafu fiċ-ċert hija li fl-1768 saret talba uffiċjali lill-Isqof min-nies ta’ Birkirkara biex ir-rużarju jiġi reċitat kuljum waqt din l-istess quddiesa (‘aurora mass’).  L-artali tar-Rużarju wkoll għandhom marbuta magħhom użanza antika li l-ewwel dokumentazzjoni dwarha nsibuha fil-parroċċa taż-Żejtun.  Din hija n-Novena tal-Milied.  Fid-disat ijiem ta’ qabel il-Milied fuq l-artal tar-Rużarju kienet issir quddiesa kuljum filgħodu u mbagħad filgħaxija kienu jsiru prattiċi reliġjużi oħra.  Biex jassiguraw li din id-drawwa tibqa’ fis-seħħ ċertu Ventura Busuttil miż-Żejtun għamlet legat biex din l-attivita’ titkompla.  Din l-għotja ġiet issiġillata bi skrittura iffirmata fil-11 ta’ Jannar 1622 quddiem in-nutar Pietro Vella.  Sat-tieni nofs tas-seklu 17 din in-novena kienet daħlet fil-parroċċi kollha ta’ Malta ta’ dak iż-żmien kif ukoll fil-knejjes li kienu mmexxijin minn xi Ordni reliġjuż.

Birżebbuġa, u d-devozzjoni lejn il-Madonna tar-Rużarju.

 

L-artal sabiħ tal-Fratellanza tar-Rużarju ta’ Birżebbuġa armat għall-istess festa.

 

Nafu li l-ewwel 2 Fratellanzi ddedikati għall-Madonna tar-Rużarju f’Malta, apparti dik tar-Rabat fejn id-Dumnikani kellhom Monasteru tagħhom, kienet dik tas-Siġġiewi u mbagħad fl-1588 twaqqfet dik ta’ Birmiftuħ.  Ftit żmien wara twaqqfet il-fratellanza tar-rużarju fiż-Żurrieq imbagħad anke fiż-Żejtun.  Fis-snin ta’ wara bdew jitwaqqfu l-parroċċi l-oħra: Ħal-Safi, Ħal-Għaxaq u dawn ukoll waqqfu l-fratellanza tar-Rużarju fil-parroċċa tagħhom.  Fis-sena 1897 twaqqfet il-parroċċa ta’ Marsaxlokk u din ġiet iddedikata lill-Madonna tar-Rużarju ta’ Pompei.  Dak iż-żmien Birżebbuġa kien għadu kollu għelieqi għalkemm kien diġa post rinomat għall-villeġġjatura.  F’Birżebbuġa bdew neżlin nies mill-Kottonera fejn id-devozzjoni lejn il-Madonna kienet qawwija.  Mhux ta’ b’xejn li l-ewwel parroċċa ta’ Birżebbuġa ġiet iddedikata lill-Madonna tad-Duluri.  L-imħabba lejn il-Madonna tar-Rużarju hija viżibbli wkoll mill-ammont numeruż ta’ niċeċ li hawn iddedikati lill-Madonna tar-Rużarju.  awn insibuhom waħda fi Triq Birżebbuġa li ġġib is-sena 1880, oħra fi Triq Profs Anton Tabone (dari Triq il-Ġdida) u l-oħra fejn il-venda tal-karozzi tal-linja. Sfortunatament rigward l-aħħar żewġ niċeċ ma nafux is-sena meta saru.  Kien fid-9 ta’ Settembru tal-1913 meta Birżebbuġa ġiet iddikjarata parroċċa.  Hekk kif ġiet iddikkjarata parroċċa l-kappillan Bugelli kiteb lill-isqof biex jgħarrfu li kien hemm xewqa li titwaqqaf fratellanza tar-Rużarju.  Insibu li fid-29 t’Ottubru l-Isqof kien ta l-permess tiegħu biex titwaqqaf din il-fratellanza u liema talba sabet l-approvazzjoni tal-Provinċjal tal-Patrijiet Dumnikani Hyacinthus M. Cormier O.P.  Pero’ l-isqof ried li qabel ma titwaqqaf il-Fratellanza tar-Rużarju kien jeħtieġ u kien aktar dekoruż li titwaqqaf il-Fratellanza tas-Sagrament l-ewwel.  Għalhekk fl-4 ta’ Novembru ta’ l-1913 il-Kappillan Bugelli kiteb rikors il-Kurja biex tiġi mwaqqfa l-Fratellanza tas-Sagrament. Din il-Fratellanza ġiet imwaqqfa fit-28 ta’ Novembru ta’ 1913. Għalhekk issa ma kien hemm xejn iktar xi jtellef biex tiġi mwaqqfa l-Fratellanza tar-Rużarju f’Birżebbuġa. Kien propju fl-4 ta’ Jannar ta’ 1914 meta dakinhar inħareġ id-digriet li permezz tiegħu ġiet imwaqqfa l-Fratellanza tar-Rużarju f’Birżebbuġa.  Meta Birżebbuġa nbidlilha t-Titular, id-devozzjoni jew aħjar is-sehem ta’ ċertu parruċċani fil-Fratellanza tar-Rużarju, jew bi protesta jew għax kellu jkun hekk naqas ħafna tant li sfortunatament din il-Fratellanza ma baqgħetx tiffunzjona.  Fis-sena 1961 l-affarijiet reġgħu bdew jirrankaw.  Fis-sena 1962 bis-saħħa tal-kappillan ħabrieki Mons. Ġużeppi Minuti, saret il-vara tar-Rużarju.  Għalkemm m’hemm xejn dokumentat fuq din il-vara, huwa ċert li din saret f’Ortisei Bolzano mill-istess skultur li għamel lil San Pietru u San Ġużepp tal-Parroċċa tagħna.  L-artal tal-Fratellanza sar fl-1938 u huwa tal-irħam.  Dan tħallas mill-familja Said. Dan jinsab fil-kappellun tan-naħa tax-xellug. L-inkwadru jirrapreżenta lill-Madonna ta’ Pompei u tpitter minn E. Coccoli minn Brescia fl-Italja.  l-istil tal-pittura tixraq ferm mal-arkitettura tal-knisja.  L-ostensorju li fih tinżamm ir-Relikwa tal-Madonna hu tal-fidda. Dan kien inġieb flimkien ma’ xi affarijiet oħra mill-kappella ta’ San Ġużepp li tinsab f’San Ġorġ.  Il-ventartal li jintrama fil-festa sar minn Ġużeppi Farrugia u r-rakkmu tiegħu ġie mehud minn bandalora antika tal-“Figlie di Maria”, u żżanżan fil-festa ta’ l-1988.  It-terħa ta’ l-artal ġiet meħjuta minn Alfred Roberts u r-rakkmu tad-deheb sar minn Rosaria Portelli fuq disinn tal-kanonku Dun Ġużepp Portelli miż-Żurrieq.  Din iżżanżnet fl-1989 u swiet 500 lira u tħallset minn Ċikku Schembri (ex-sagristan). L-istandard il-prim hu ta’ kulur abjad safrani. Dan sar fl-1962 u ġabar għalih Salvu Polidano (Ta’ Gaxxuli) minn Bengħajsa. Id-domna tar-Rettur hi tal-fidda. Din kienet swiet 100 lira u kienet tħallset ukoll minn Ċikku Schembri.  Imbagħad insibu s-salib tal-Fratellanza li x-xogħol fl-injam sar b’xejn minn Ġużeppi Cordina u żżanżan fl-1989. Il-bank tal-furċini sar minn Joe Mamo u skultura ta’ Joe Caruana. Dan sar fl-1994 u tħallas mill-benefatturi tal-Fratellanza. Fl-1995 sar il-bank tal-Fratelli li sewa’ s-somma ta’ 500 lira. Dan ġie mħallas ukoll minn xi benefatturi tal-Fratellanza.  Fl-1974 Nikola Balzan (s-Sinċier) kien għamel mant b’wegħda lill-Madonna ta’ Lourdes. Fl-1989 kien sar ftehim bejn Nikola Balzan u l-Fratellanza, biex dan il-mant jingħata lill-Madonna tar-Rużarju, u l-Fratellanza tagħmel mant ġdid għall-Madonna ta’ Lourdes.  F’Ottubru ta’ 1990, il-mant ġie armat għall-ewwel darba fin-nava ma’ l-istatwa tal-Madonna tar-Rużarju.  Ta’ min jgħid li bħalissa qed tinħadem bradella ġdida fuq disinn tal-Perit Michael Schembri. Din qed tinħadem minn Ġużeppi Farrugia u skultura ta’ Rene Mizzi. Ix-xogħol hu fi stat avvanzat, imma għad iridu jsiru 12-il statwa għal ġo n-niċeċ tagħha. Din il-bradella qed tiġi mħallsa minn benefattur kbir tal-Fratellanza.

Pellegrinaġġ bid-Duluri Birżebbuġa 2013

September 16, 2013


Filmati miġbuda kollha minn Josef Schembri

Ilbieraħ 15 ta’ Settembru kienet ġurnata ferm speċjali għan-nies devoti ta’ l-Ewwel Titular ta’ raħalna, Marija Addolorata.  Ta’ min jgħid li l-Madonna tad-Duluri għadha fil-qalb ta’ ħafna nies devoti.  Jibqgħu jissemmew fl-istorja fost razez oħrajn dawk Ta’ Farfar li kellhom ħafna għal qalbhom il-Madonna tad-Duluri.  Dawn minn dejjem kienu benefatturi kbar tal-parroċċa fl-ewwel snin tagħha.  Kien għalhekk li meta nbidel it-titular dawn kienu ħaduha ftit bi kbira, tant li ma tqegħid tal-ewwel ġebla tal-knisja l-ġdida kienu protestaw mal-Isqof billi attendew għaċ-ċerimonja mill-bogħod, fuq għolja ħamrija li kien hemm fejn illum insibu l-kunvent tas-sorijiet.

Kif diġà għidna, ilbieraħ kienet ġurnata storika għal din il-parroċċa u għal din il-komunità li kienet ilha ma tara lil din il-vara toħroġ f’pellegrinaġġ sa mill-1988.  Dik is-sena filfatt ħarġet fil-ġurnata normali tagħha jiġifieri ġimgħa qabel il-Ġimgħa l-Kbira iżda minflok mill-knisja parrokkjali ta’ San Pietru, ħarġet mill-knisja proprja tagħha dik tad-Duluri.

Stampa mehuda minn duluri.wordpress.com

M’inix ċert, imma naħseb li kienet ilha ma toħroġ fil-ġurnata tagħha jiġifieri fil-15 ta’ Settembru minn qabel it-Tieni Gwerra Dinjija u qed nimmaġina allura li x’aktarx  ilu mis-sena 1939, għax nafu fiċ-ċert li meta fl-1937 inbidel it-Titular din il-purċissjoni xorta baqgħet issir għal xi snin wara.  Jekk hu hekk allura din il-vara ilha ma toħroġ fil-15 ta’ Settembru għal 74 sena sħaħ.

Il-Pellegrinaġġ tal-bieraħ kien ukoll wieħed storiku għax il-vara tad-Duluri kienet akkumpanjata għall-ewwel darba miż-żewġ baned lokali ta’ Birżebbuġa.  Iż-żewġ baned ħadu sehem flimkien b’daqq ta’ marċi reliġjużi Marjani u akkumpanjaw tul il-purċissjoni billi l-ewwel laqgħu l-istatwa fuq iz-zuntier, imbagħad niżlu Triq Birżebbuġa u għaddew minn quddiem il-każin tas-Soċjetà Filarmonika San Pietru Banda Birżebbuġa A.D. 1990.  Minn hemmhekk il-vara għaddiet max-xatt lejn il-każin tal-Labour u telgħet it-triq tal-parroċċa l-antika fejn hemmhekk il-vara intlagħqet b’ċapċip u ngħatat it-tislima li jixirqilha quddiem il-knisja tagħha stess.  Il-qniepen tal-parroċċa l-antika bdew idoqqu filwaqt li l-kappillan Kan. Dun Anton Galea Scannura għamel diskors qasir u qara t-talba fuq in-naħa ta’ wara ta’ santa li ħarġet apposta għall-okkażjoni.  Hawnhekk sar ukoll xi talb fosthom is-Salve Regina.

Il-purċissjoni kompliet billi l-vara kisret għal Triq Santa Katerina u niżlet ‘l isfel Triq San Mikiel sakemm ġiet fi Triq Żaren Dalli minn fejn imbagħad telgħet ‘il fuq fil-pjazza.  Hemmhekk għaddiet quddiem il-każin tal-Għaqda Mużikali San Pietru fil-Ktajjen A.D. 1957, daret mac-central strip u għamlet ir-ritorn tagħha lura fil-knisja fost id-daqq tal-qniepen tal-knisja parrokkali u d-daqq tal-Ave Maria ta’ Lourdes miż-żewġ baned tar-raħal.  Wara l-pellegrinaġġ saret quddiesa kantata mill-Isqof Joseph Bonello li mexxa l-purċissjoni bir-relikwija tal-Madonna.

___________________________

Nota Editorjali:  Nixtieq ngħid li kien ta’ pjaċir għalija li naqsam dawn il-filmati magħkom.  Dejjem stajt żammejthom għalija personali imma naħseb huwa ġust li naqsam dawn it-tifkiriet magħkom għax il-festa u dawn iċ-ċelebrazzjonijiet isiru bis-saħħa ta’ ħafna dilettanti kbar.   Għalhekk la naħseb li b’dawn il-filmati nista’ nferraħ lil xi ħadd, għaliex m’għandix naqsamhom magħkom?  Ta’ min jipreċiża però li dan ma jkunx faċli għalija peress li nkun impenjat f’oqsma oħra u allura ma nkunx nista’ niddokumenta kollox bil-kumdità kollha.  Xtaqt ukoll ngħid li ħassejtni fid-dmir li niġbed dawn il-filmati għall-istorja ta’ din il-parroċċa u ta’ dan l-avveniment daqshekk straordinarju.  B’hekk uliedna jkollhom tifkira ta’ dan il-pellegrinaġġ u jkunu jistgħu jarawh u japprezzaw dak li sar fis-60 minuta li l-vara tad-Duluri damet barra fit-toroq ta’ Birżebbuġa.  Ħassejt il-bżonn li niffilmja dan il-pellegrinaġġ iktar u iktar meta rrealizzajt li għal darb’oħra il-Grupp Ċentinarju reġa’ ma qabbad lil ħadd biex jiffilmja avveniment storiku u importanti bħal dan.

Għaqda Armar San Pietru, Birżebbuġa

Għaqda Armar San Pietru, Birżebbuġa

Għaqda Piroteknika 22 ta' Frar, Birżebbuġa, Malta

22 February Pirotechnic Society, Birżebbuġa, Malta

San Gorg Megalomartri, Birzebbuga .::+::. Blog

Just another WordPress.com weblog

Mater Dolorosa ::: L-ewwel Titular ta' Birżebbuġa

Il-Ġimgħa Mqaddsa f'Birżebbuġa

iljuni

PARTITARJI LJUNI - Soċjeta Filarmonika San Pietru, Banda Birżebbuġa A.D. 1990

Birzebbuga Symphonic Band A.D. 1990, Malta.

Birzebbuga Symphonic Band A.D. 1990, Malta.